Teoria efektywnego portfela Markowitza. Dywersyfikacja to za mało.
Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

Teoria efektywnego portfela Markowitza. Dywersyfikacja to za mało.

Powstanie nowoczesnej teorii portfelowej, która oprócz wartości oczekiwanej, wprowadza drugie kryterium czyli pojęcie ryzyka datuje się na lata pięćdziesiąte XX wieku, kiedy to Harry Markowitz opracował Teorię Efektywnego Portfela. Teoria ta ma charakter normatywny, czyli określa co powinien zrobić inwestor w sytuacji tworzenia portfela inwestycyjnego. Markowitz zakłada, że decyzja inwestycyjna jest podejmowana w oparciu o dwa różne kryteria – oczekiwany zysk (EV) oraz ryzyko. Ryzyko jest mierzone wariancją stopy zwrotu. Twórca podejścia ryzyko-wartość w swoim modelu próbuje optymalizować relację pomiędzy ryzykiem a oczekiwanym zyskiem. Przy określonym poziomie ryzyka inwestorzy preferują najwyższy poziom zysku, przy założeniu, że w miarę zwiększania ryzyka oczekiwany zysk powinien rosnąć. Racjonalny inwestor powinien zatem inwestować kapitał tak, aby minimalizować ryzyko (wariancję) przy jednoczesnym maksymalizowaniu zysku. Teoria efektywnego portfela Markowitza próbuje znaleźć optymalną relację między tymi dwoma parametrami.

Ryzyko w takim portfelu nie zależy tylko od poszczególnych ruchów cen akcji wchodzących w jego skład, ale również od współczynników korelacji stóp zwrotu pomiędzy tymi akcjami. Zakłada się, że im więcej jest ujemnych współczynników korelacji tym ryzyko portfela jest mniejsze, gdyż zaobserwować można minimalizacje ryzyka poprzez wzajemne znoszenie jednostronnych ruchów poszczególnych cen akcji w  portfelu. W tak zbudowanym portfelu na jednych akcjach będziemy zarabiać a na drugich tracić przez co ryzyko takiego portfela będzie mniejsze. Oznacza to, że jeżeli portfel zbudowany jest ze spółek, których ceny zachowują się w odmienny od siebie sposób (korelacja ujemna) to ich wahania wzajemnie się znoszą minimalizując w ten sposób ryzyko. Portfel, który zbudowany będzie ze spółek, których ceny zachowują się podobnie (korelacja dodatnia) narażony  będzie na większe ryzyko, gdyż ruchy cen akcji żadnej ze spółek nie będą rekompensowały ruchów  cen pozostałych akcji w portfelu.

Jak wspomniano powyżej dywersyfikacja powoduje zmniejszenie ryzykowności portfela. Jej istota polega na inwestowaniu środków pieniężnych w różne instrumenty finansowe, czy też w różne rodzaje aktywów w ramach tego samego instrumentu ( np. akcje różnych spółek).

Podsumowując efektywny portfel to taki, który maksymalizuje zysk przy danym ryzyku lub minimalizuje ryzyko przy danym zysku. Określenie składowych efektywnego portfela polega na wyborze akcji o mniejszym ryzyku ze zbioru akcji dających podobny zysk lub wyborze akcji dających większy zysk ze zbioru akcji o podobnym ryzyku.

Model Markowitza, który definiuje ryzyko jako niepewność czyli wariancję rozkładu stóp zwrotu nie został jednoznacznie potwierdzony w badaniach eksperymentalnych.

W eksperymencie Coombs`a i Lehnera (1984, za Sokołowska, Kossakowska, 2004) przedstawiono respondentom trzy zakłady dwuwynikowe w których prawdopodobieństwo wygranej i przegranej było takie samo i wynosiło ½.

Zakład 1

+ 10 zł, ½       – 10 zł, ½

Zakład 2

+ 20 zł, ½       -10 zł, ½

Zakład 3

+ 10 zł, ½       -20 zł, ½

W przedstawionych trzech zakładach wariancja w przypadku Zakładu 2 i Zakładu 3 była taka sama ale większa od tej w Zakładzie 1. Respondenci kierujący się w swoich decyzjach wariancją jako miarą ryzyka powinni odbierać Zakład 1 jako najmniej ryzykowny a Zakłady 2 i 3 jako nie różniące się w swojej ryzykowności. Wyniki pokazały, że badani jako najmniej ryzykowny wskazywali Zakład 2, a Zakład 3 oceniali jako najbardziej ryzykowny. Jak widać wielkość wariancji nie jest jedynym czynnikiem w spostrzeganiu ryzyka. Zwiększenie przegranej w Zakładzie 3 mimo zachowania takiej samej wariancji jak w Zakładzie 2 bardziej wpłynęło na oceny respondentów. Natomiast zwiększenie wygranej w Zakładzie 2 przy zachowaniu tej samej wariancji co w Zakładzie 3 miało mniejsze znaczenie w postrzeganiu ryzyka przez badanych.

W badaniu Sokołowskiej i Świątnickiego (1999, za Sokołowska, 2000) w którym również sprawdzano wpływ wzrostu wariancji na ocenę ryzyka zakładu uzyskano podobne wyniki. Badanie to przeprowadzono wśród 215 menadżerów, którym przedstawiono do oceny 9 loterii różniących się poziomem wariancji. Analiza indywidualnych danych wskazała, że jedynie 24% respondentów w swoich decyzjach dokonywało ocen ryzykowności zgodnie z wielkością wariancji.

Z przedstawionych powyżej wyników badań można stwierdzić, że model Markowitza nie odzwierciedla dobrze rzeczywistego zachowania ludzi w sytuacjach decyzji w warunkach ryzyka. Wariancja nie jest jedyną miarą spostrzeganego ryzyka i brakuje w tym podejściu psychologicznych transformacji dokonywanych przez ludzi na wartościach i prawdopodobieństwach wyniku.

Piotr Makowiec

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.

O autorze

PM

Wszelkie prawa zastrzeżone © 2018 przez PsychologiaInwestowania.pl Realizacja ContentNinja.pl